KGK’den Gazetecilik Etiği ve Çıkar Çatışması Uyarısı

Küresel Gazeteciler Konseyi, gazetecilik mesleğinin ticari çıkarlar ve farklı amaçlarla kullanılmasına karşı uyarıda bulundu. KGK, mesleğin saygınlığı ile kamuoyunun doğru haber alma hakkının korunması gerektiğini vurguladı.

88 ülkede ve Türkiye’nin 81 ilinde temsilcileri bulunan Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK), son dönemde medya sektöründe yaşanan gelişmeler ve kamuoyuna yansıyan tartışmalar üzerine yazılı açıklama yaptı.

KGK Yönetim Kurulu tarafından yapılan açıklamada; gazetecilik mesleğinin icrası, ticari çıkar ilişkileri, mesleki unvanların kullanımı ve gazetecilik ile sözcülük faaliyetleri arasındaki ayrım ele alındı.

Konsey, gazeteciliğin etik değerlerinin göz ardı edildiğine dikkat çekerek mesleğin saygınlığını, güvenilirliğini ve kamuoyunun doğru haber alma hakkını korumanın kurumsal bir sorumluluk olduğunu bildirdi.

“Gazetecilik bir mesafe mesleğidir”

Açıklamada gazeteciliğin kamu yararına hizmet eden, haber kaynakları ile gazeteciler ve gazeteciler ile kamuoyu arasında yüksek güvene dayanan önemli bir meslek olduğu belirtildi.

Gazetecinin hem haber kaynaklarıyla hem de kamuoyuyla arasına mesafe koyması gerektiği vurgulanan açıklamada, mesleki güvenin korunabilmesi için tarafsızlık ve bağımsızlık ilkelerinden taviz verilmemesi gerektiği ifade edildi.

Medya alanında faaliyet gösteren bazı kişilerin farklı sektörlerde ticari ortaklık, şirket yöneticiliği veya sermaye ilişkileri içerisinde bulunmasının haberin tarafsızlığına gölge düşürebileceği kaydedildi. Gazetecilik faaliyeti ile ticari çıkarların yan yana getirilemeyeceği önemle vurgulandı.

Gazetecilik unvanının korunması istendi

KGK, televizyon ekranlarında veya dijital platformlarda yorumculuk, programcılık ya da şovmenlik yapan her kişinin doğrudan gazeteci olarak nitelendirilemeyeceğine dikkat çekti.

Gazeteciliğin mesleki eğitim, saha deneyimi, uzun süreli emek, evrensel etik ilkeler ve ağır toplumsal sorumluluk gerektiren bağımsız bir uzmanlık alanı olduğu belirtildi.

Toplumsal, sportif, sanatsal veya ticari alanlarda elde edilen başarıların değerli olduğu ancak bu başarıların tek başına gazetecilik unvanı kazandırmayacağı ifade edildi.

Gazetecilik ile sözcülük birbirinden ayrılmalı

Açıklamada, gazetecilik ile kişi, grup veya kurumlar adına yürütülen sözcülük faaliyetlerinin birbirinden kesin çizgilerle ayrılması gerektiği bildirildi.

Gazetecinin kamu yararını ilgilendiren konuları araştırarak ulaştığı bilgileri topluma aktarmakla görevli olduğu kaydedildi. Ticari çıkarlar veya makam ilişkileri çerçevesinde belirli kişi ve oluşumların sözcülüğünün yapılmasının gazetecilik olarak değerlendirilemeyeceği belirtildi.

Bu tür faaliyetlerin gazetecilikten ziyade medya sektörü içerisindeki halkla ilişkiler çalışmaları kapsamında ele alınması gerektiği ifade edildi.

“Gazetecilik unvanı araçsallaştırılmamalı”

KGK, gazetecilik unvanının halkla ilişkiler, danışmanlık, lobicilik, siyasi amaçlar veya ticari faaliyetlerle iç içe geçirilmesinin mesleki erozyona neden olduğunu bildirdi.

Gazetecinin temel görevinin bütün çıkar gruplarından bağımsız biçimde hakikati kamuoyuna aktarmak olduğu vurgulandı. Gazetecilerin hazırladıkları haberler ile kişisel veya ticari çıkarları arasında şüphe oluşturacak ilişkilerden uzak durması gerektiği kaydedildi.

Açıklamada gazetecilerin güçlülerin yanında konumlanmak yerine mağdurun ve haklının yanında durması; adalet, hukuk ve hak arayışına katkı sağlaması gerektiği de belirtildi.

KGK gelişmeleri yakından takip edecek

Küresel Gazeteciler Konseyi, ekonomik baskılar ve karşılaşılan zorluklara rağmen evrensel basın meslek ilkelerinden ödün vermeden görev yapan gazetecilerin yanında olduğunu açıkladı.

Konsey, etik ilkelerin ihlal edilmesine yönelik gelişmeleri yakından takip edeceğini ve üyelerinden mesleki kurallara tam uyum beklemeyi sürdüreceğini bildirdi.

Gazeteciliğin itibarını zedeleyecek ve mesleği ticari faaliyetlere araç hâline getirecek girişimlere karşı ilkeli duruşun kararlılıkla sürdürüleceği kamuoyuna duyuruldu.