DOĞRUDAN TEMİNLER SAYIŞATAYA TAKILDI

TEKİRDAĞ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ’NE UYARI

İHALE YERİNE DOĞRUDAN TEMİN SAYIŞTAYA TAKILDI

Sayıştay, Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı Tekirdağ Otopark A.Ş.’nin sigorta ve araç bakım-onarım alımlarında parasal limitlerin altında kalacak şekilde doğrudan temin yöntemini kullandığını tespit etti. Denetim raporunda, aynı nitelikteki ihtiyaçların kısımlara bölünerek karşılanmasının kamu ihale mevzuatına aykırılık oluşturduğu vurgulandı.

Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı Tekirdağ Otopark Ulaşım Nakliye İmar Planlama İnşaat ve Taahhüt Sanayi Ticaret A.Ş., Sayıştay’ın 2025 yılı Düzenlilik Denetim Raporu’nda yer alan bulguyla gündeme geldi. Raporda, şirketin sigorta ile araç bakım ve onarımına ilişkin bazı mal ve hizmet alımlarını ihale yoluyla gerçekleştirmek yerine doğrudan temin yöntemiyle ve kısımlara bölerek gerçekleştirdiği belirtildi.

Sayıştay’ın tespitleri, kamu kaynaklarının kullanımında rekabet, şeffaflık ve kaynakların verimli kullanılması ilkeleri açısından soru işaretleri doğurdu.

İHALE YERİNE DOĞRUDAN TEMİN YÖNTEMİ KULLANILDI

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi, parasal eşiklerin altında kalmak amacıyla mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin kısımlara bölünmesini yasaklıyor. Kanun’da temel ihale usulleri açık ihale ve belli istekliler arasında ihale olarak belirlenirken, doğrudan temin bir ihale usulü olarak sayılmıyor.

Doğrudan temin yöntemiyle yapılacak alımlara ilişkin mevzuat da ihtiyaçların parasal limitlerin altında kalacak şekilde adet, kısım veya gruplara bölünerek temin edilemeyeceğini açıkça düzenliyor. Piyasa fiyat araştırması sonucunda belirlenen limitin aşılacağının anlaşılması halinde ise ihtiyacın ihale yoluyla karşılanması gerekiyor.

Sayıştay, şirketin sigorta ve bakım-onarım alımlarına ilişkin incelemesinde bu kurallara dikkat çekerek, aynı nitelikteki ve bütünlük oluşturan ihtiyaçların mevzuatta öngörülen ihale usulleriyle karşılanması gerektiğini değerlendirdi.

ŞİRKETİN SAVUNMASI YETERLİ BULUNMADI

Denetim raporuna yansıyan şirket cevabında, sigorta hizmetlerinin doğrudan teminle alınmasının gerekçesi olarak ihtiyaçların farklı zamanlarda ortaya çıkması ve yapılan ihalelere katılım olmaması gösterildi.

Araç bakım ve onarım alımları için ise bu hizmetlerin Kamu İhale Kanunu’nun 3/g maddesindeki istisna kapsamında da gerçekleştirilebileceği savunuldu.

Ancak Sayıştay, söz konusu alımların 3/g istisnası veya doğrudan temin kapsamında alım yapılmasına imkân veren özel durumlar çerçevesinde gerçekleştirilmediğini belirtti. Raporda, ihtiyaçların önceden belirlenebilir nitelikte olduğu ve parasal limitlerin aşılacağının anlaşılması durumunda ihale usullerinin uygulanması gerektiği ifade edildi.

Böylece şirketin savunmasına rağmen, alımların kısımlara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilmesi eleştiri konusu oldu.

REKABET VE KAMU KAYNAKLARININ VERİMLİ KULLANILMASI VURGUSU

Sayıştay raporunda, aynı nitelikte olan ve bütünlük sağlayan işlerin ihale mevzuatına uygun şekilde gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulandı. Doğrudan temin yönteminin ise Kanun’da belirlenen amaç ve şartlara uygun kullanılması gerektiği belirtildi.

İhale süreçleri, potansiyel isteklilerin rekabet etmesine ve kamu idaresinin uygun şartlarda teklif almasına imkân sağlıyor. İhtiyaçların parçalara bölünerek doğrudan teminle karşılanması ise rekabetin kapsamı ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması bakımından denetim gerektiren bir uygulama olarak öne çıkıyor.

Sayıştay’ın bulgusu, Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı şirketin alım süreçlerinin planlanması ve doğrudan temin yönteminin hangi koşullarda kullanıldığı konusunda önemli bir denetim eleştirisi içeriyor. Raporda yer alan tespitler, ihale mevzuatının temel ilkelerine uyulmasının ve kamu alımlarında rekabeti sağlayacak yöntemlerin kullanılmasının önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Habertrak/Salih Aydın