Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Özgür Sağlam, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi (KSÜ) Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Arda Işıkber işbirliği ile zehirsiz, insan sağlığını etkilemeyen, diatom kayaç kullanarak, böcek ve parazit öldürücü yenilebilir doğal ürün geliştirerek bir ilke imza attılar.
Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Özgür Sağlam, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi (KSÜ) Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Arda Işıkber işbirliği ile geliştirdikleri yüzde 100 doğal ürünle, gıdadan ürünlerinde özellikle bakliyatların ve tahılların güvenle saklanmasına, evcil hayvanların en büyük sorunlarından biri olan parazitlere karşı birçok sorunu ortadan kaldıracak.
“ÜLKEMİZDE 125 MİLYON TON DİATOM KAYAÇ REZERVİ VAR”
Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Özgür Sağlam, ülkemizde yüksek bir diatom kayacı rezervi bulunduğunu kaydederek “Biz yaklaşık olarak 8-9 yıldır Diatom Kayacı’nın ülkemize kazandırılması üzerine çalışıyoruz. Çünkü ülkemizde 125 milyon ton diatom kayaç rezervi var. Bu kayaç; suların, tatlı suların, denizlerin temizlenmesinde önemli rolü olan bir plankton, yani canlı. Diatom, suyun filtrasyonunu, temizlenmesini sağlıyor ve her gün milyonlarcası doğup milyonlarcası ölüyor. Bu su içerisindeki bir canlı. Bunların milyonlarca yıl içerisinde ölmeleri sonucunda deniz tabanında veya göl tabanında birikerek kayaçları oluşturuyor. Bu bir maden. Kömür, kükürt madeni olarak düşünebilirsiniz.” şeklinde konuştu.
“6 YILLIK ARGE SÜRECİNDEN GEÇTİ”
Proje kapsamında TÜBİTAK tarafından desteklendiklerini ifade eden Sağlam, “Diatom Kayacı’nın ülkemizde yüksek bir rezervi var. Ancak böcek öldürme özelliğinde olanları biz proje kapsamında araştırdık. Yaklaşık bir 6 yıllık Ar-Ge sürecinde pek çok yüksek lisans ve doktora öğrencimiz bu konuda çalışmalar yaptı. Böcekler üzerindeki etkinliği üzerinde çalışıyoruz. Bu kayacın böcekleri öldürme özelliğinde olanları, ürün haline getirdik. Bu ürün haline getirme sürecinde TÜBİTAK bize ‘Bir firma kurun. Firma kapsamında bu geliştirmiş olduğunuz ürünü ekonomiye kazandırın. Döviz girdisiyle de ülkemize katma değer sağlayın’ dedi. Biz de o kapsamda elimizi taşın altına koyup, bu çalışmaları gerçekleştiriyoruz.” diye konuştu.
“UYGULADIĞIMIZ YÖNTEM KİMYASAL DEĞİL”
Ortaya koydukları ürünün çevreye veya insana herhangi bir olumsuz etkisi olmadığının da altını çizen Sağlam, “Böceklerle mücadele denince akla ne geliyor? Kimyasal madde ile mücadele geliyor. Aslında kimyasal mücadele dışında farklı yöntemlerimiz de var bizim. Yaklaşık 7-8 tane kimyasal mücadele gibi kültürel, mekanik, biyoteknik, biyolojik mücadele gibi farklı yöntemlerimiz de var. Ama genelde hızlı sonuç almak için kimyasal mücadeleye yönelim söz konusu oluyor. Fakat hızlı sonuç veren mücadelenin, yan etkileri daha fazla oluyor ya da çevreye veya insana etkileri açısından ciddi problemler meydana gelebiliyor. Bu yöntemde ise kimyasal bir mücadele söz konusu değil. Bu ürünün toz hali böceğin vücudunu kaplıyor. Ve onun vücudunun kütikula tabakası üzerinde kurumasını sağlıyor. Aynı zamanda böceğin vücudunda yaralar meydana getirerek, kanının bu toz tarafından emilmesi sağlanıyor.” ifadelerini kullandı.
“YÜZDE 100 DOĞAL BİR ÜRÜN”
Evde bulunan ve gıda ürünlerinin saklanmasını kolaylaştıran ürünün böcek oluşumunu yok ettiğini kaydederek, “Bu toz yüzde 100 doğal bir üründür. Yenilebilen bir üründür ve tadına da bakabilirsiniz. Evde bulunan gıdaların içerisine de konulabiliyor. Saklama kaplarında yer alan nohut, mercimek, pirinç gibi ürünlere de yerleştirilebiliyor. Yaklaşık 1 kilograma 1 çay kaşığı katıyorsunuz ve böcek bunun içerisinde gelişemiyor. Bu toz, böceğin vücudunu rahatsız ediyor onun üzerindeki yağı emiyor. Onu kurutarak birkaç gün içerisinde öldürüyor. Diğer kimyasallar gibi hemen öldürmüyor. Ya da o dakikada öldürmüyor ama 3 gün veya bir hafta içerisinde böceği öldürüyor. Diğer kimyasallarda özellikle bunların mücadelesinde fosfin gazı denilen bir kimyasal veya bir hap denilen uygulama gerçekleştiriliyor. Ciddi zehirli ve ölüm riski olan bir kimyasal. Onu uyguladıktan 1-1.5 ay sonra yine böceklenmesi söz konusu. Ama bunu uyguladıktan sonra 3-6-12 ay boyunca güvenle böceksiz saklanabiliyor.” değerlendirmesinde bulundu.
“TÜM GIDA MADDELERİNDE UYGULANABİLİR”
Sağlam, sözlerini şöyle noktaladı: “Tüm gıda maddelerinde kullanabilecek şekilde geliştirildi. Zaten ülkemizdeki madenler filtre sanayinde kullanılıyor. Mesela işlenen madenler meyve suyu, yağ firmaları, bira firmaları bunları berraklaştırmada kullanıyor. Eczacılıkta da kullanılıyor. Yuttuğumuz hapların çevresini kaplayan dolgu maddesi de diatom kullananlar var. Dolayısıyla da sağlığa bir zararı yok. Kedi köpek üzerinde sorun oluşturan bit, pire, akar gibi böceklere karşı geliştirdiğimiz ürünlerimiz de mevcut.” Habertrak/Serhat Yeşilipek
