DÜNYA ROMANLAR GÜNÜ ve ROMANLAR

            Önceki gün Dünya Romanlar Günü’ydü.

            Bu vesileyle Yahya Kemal Beyatlı Kültür Merkezinde bir Roman Kültür Etkinliği düzenlenmişti. Ben de oradaydım.

            Öncelikle etkinliği düzenleyen Valiliğimiz ile Aile ve Sosyal Hizmetler ve Kültür ve Turizm İl Müdürlüklerimizi kutluyorum.

            Şimdi gözlemlerime geliyorum:

            Gösterilen ilgi tahmin ettiğimden büyüktü. Salonun neredeyse üçte ikisi doluydu. Çocukların ve gençlerin kalabalık oluşu ise ayrıca dikkatimi çekti.

            Etkinliğe valimizin, kaymakamımız ve İl Emniyet Müdürümüzün katılmış olması takdire şayandı. Roman vatandaşlarımızla bütünleşme ve devletin sahipliği açısından çok önemliydi.

            Belki de daha önemlisi Ritm-i Ahenk Topluluğunun dinletisine elleriyle tempo tutarak eşlik etmeleriydi. Basit gibi gözükse de öyle olmadığına inanıyorum. Zira halkla bütünleşmek demek olan böyle jestlere çok ihtiyaç var.

            Ancak etkinlik maalesef çok kısa sürdü. Duyurulardabile bir saat denmiş olmasına rağmen 40 dakikada sona erdi.

            Müzisyen arkadaşlar daha zengin bir repertuar sunabilirlerdi. Kendilerine ayrılan süre o kadar mıydı bilemiyorum ama doğrusu tadı damağımızda kaldı.

            Bir dinleti de Roman çocukları tarafından sunulabilirdi. Özellikle salondaki çocuklar açısından iyi bir karar olurdu.

            Gelelim Romanlara…

            Bu insanlardaki müzik yeteneğine her zaman hayran olmuş, gıpta etmiş, bunun nereden kaynaklandığını hep merak etmişimdir ama bir yanıt bulamamışımdır.

            Bu vesileyle yapay zekâya sordum. Aldığım yanıtın özeti şöyle:

            1.Roman topluluklarında müzik, sadece bir sanat değil, günlük yaşamın parçası ve bir geçim yolu olagelmiştir. Düğünler, eğlenceler, sokak performansları gibi ortamlarda çocuklar çok küçük yaşta ritim, melodi ve doğaçlamaile içiçe büyür. Bu, formal eğitimden bağımsız olarak erken yaşta yoğun pratik anlamına gelir.

2. Birçok Roman müzisyen, konservatuvar yerine aile içinde yetişir. Çocuklar babadan, amcadan, abiden görerek öğrenir. Sürekli canlı performans ortamında bulunur. Bu model, modern pedagojide “örtük öğrenme (implicitlearning) dediğimiz süreci güçlendirir.
3. Roman müzik geleneği (örneğin Balkanlar ve Anadolu’da) doğaçlamaya çok açıktır. Bu dakulak gelişimini,anlık üretim becerisini ve müzikal hafızayıciddi şekilde geliştirir.

            4.Tarihsel olarak müzik, Roman topluluklarında önemli bir meslek olduğu içinmüzikte başarılı olan bireyler daha çok öne çıkmış,bu beceriyi geliştirmeye çalışanlar daha fazla fırsat bulmuşlardır.

5. Özellikle Trakya Romanları için müzik sadece iş değil,aynı zamanda bir kimlik ve ifade biçimidir.Bu nedenlemotivasyonları dışsal değil, içseldir. Yani“çalmak zorundayım” değil, “çalmak istiyorum” şeklindedir.

            Sanıyorum, oldukça ikna edici. Hem yapay zekâya, hem de önceki gün sergiledikleri müzik dinletisi için Roman kardeşlerimize teşekkür ediyorum.

ÇARŞAMBAYA: ROMAN ÇOCUKLARI