Tekirdağ’da görev yapan basın mensupları Süleymanpaşa Belediyesi tarafından düzenlenen Ankara programında, TBMM Başkanı Prof. Dr. Mustafa Şentop, ile bir araya geldiler.
TBMM Başkanı Prof. Dr. Mustafa Şentop, gazetecilere yaptığı açıklamada güçlendirilmiş parlamenter sistem söylentilerine cevap verdi. Şentop, zaten güçlendirilmiş bir hükümet olduğunu aktararak, “Parlamentoyu güçlendirecek bir öneri sunması lazım. Ortaya koydukları güçlendirilmiş parlamenter sistem önerisi, hükümeti güçlendiren, parlamentonun bazı yetkilerini sınırlayan bir öneri aslında. Zaten güçlendirilmiş bir hükümet var.”dedi.
Sistem tartışmalarının seçime kadar devam edebileceğini ifade eden Şentop; “Şüphesiz, bu sistem tartışmalarının önümüzdeki 2023 seçimlerine kadar devam edebileceğini düşünüyorum. Ondan sonra kapanır ve Türkiye’ye yoluna devam eder. “diye konuştu.
“SİSTEM TARTIŞMALARI 2023 SEÇİMLERİNE KADAR DEVAM EDECEKTİR”
Güçlendirilmiş parlamenter sistem söylemlerine şöyle cevap verdi; “Parlamentoyu güçlendirecek bir öneri sunması lazım. Ortaya koydukları güçlendirilmiş parlamenter sistem önerisi, hükümeti güçlendiren, parlamentonun bazı yetkilerini sınırlayan bir öneri aslında. Zaten güçlendirilmiş bir hükümet var. O zaman neden şikâyet ediyorsunuz? Böyle bir tuhaflık var. Aslında şüphesiz, bu sistem tartışmalarının önümüzdeki 2023 seçimlerine kadar devam edebileceğini düşünüyorum. Ondan sonra kapanır ve Türkiye’ye yoluna devam eder. Şimdi dünyada birçok ülkede hükümet sistemi tartışmaları, arayışları var. Hızlıca Avrupa’ya ilk baktığımızda salgın sürecinin başlangıçta en sıkıntılı yaşayan ülkeler hangileriydi hatırlayacaksınız. İtalya ve İspanya idi. Bu iki ülkeyi diğerlerinden ayıran şey nedir? İtalya’da çok kısa ömürlü koalisyon hükümetleri yaşıyor ve bu salgın sürecinde de birkaç hükümet değişti. İspanya’ da tam salgın sürecinde bir seçim yaptı. Uzun ömürlü bir hükümet ortaya çıkaramadı. Tekrar seçime gittiler. Bir daha hükümet kuruldu. Dolayısıyla bu sürecin yönetiminde de güçlü, istikrarlı, bir siyasi yapıya, hükümetlere ihtiyaç var. Desteği yüksek hükümetlere ihtiyaç var. Bunların pratik örneğini yaşadık.”
“AVRUPA’DA HÜKÜMET KURAMAYAN ÜLKELER VAR”
Avrupa’da hükümet kurma sıkıntısı yaşayan ülkeler olduğunu aktaran Şentop; “Şu an Avrupa’da hükümet kurma sıkıntısı yaşayan yedi ülke var. Seçim yapmış, ama aylarca hükümet kuramamış ülkeler var. Bu salgın süreci de onu gösterdi ki; hızlı bir şekilde kurulan plan ve güçlü desteğe sahip hükümetlerin ve ömrü uzun olan hükümetlerin bir ihtiyaç olduğunu salgın süreci ortaya çıkardı. Birçok ülkede şu anda yeni hükümet sistemi ile ilgili tartışmalar var. Başkanlık sistemi sadece cumhuriyetlerde olabiliyor. Avrupa ülkelerinin bir kısmı monarşi krallıklar. Dolayısıyla onlara başkanlık sistemi önermek doğru değil yani sıkıntılı. Onların böyle bir sistem değişikliği yapma imkânları yok. Ama Cumhuriyet olan ülkelerde bu konular biraz tartışılıyor. Türkiye’nin yapmış olduğu bu istikrarı standart hale ve kalıcı hale getirmek değişikliği de hükümeti sistemi değişikliği. Daha sonra bunu değiştirme düşüncesi anayasa gerekliliği getiren bir husustur. Sanki iki genel başkan üç genel başkan anlaşırsa bu iş çözülecekmiş gibi. Ama bunun için anayasa değişikliği yapmak lazım. En az 360 parlamentonun 5’te 3 sonucunu elde etmek lazım. Bu da yetmiyor. Bu değişikliği yaptıktan sonra referanduma sunmak ve halk tarafından kabulünü sağlamak gerekir. Dolayısıyla bu sadece anayasa değişikliğiyle olabilecek bir husus. Türkiye’deki siyasi akışı tersine çevirebilecek bir gelişme bugüne kadar hiç yaşanmamıştır. Cumhuriyet tarihine baktığımızda, halk sahip olduğu imkânları, yetkileri hiçbir zaman geri vermek şeklinde bir irade ortaya koymamıştır. Bu bakımdan halkın hükümeti doğrudan belirleyebildiği oyunu kullanarak parlamentoyu ayrı seçiyor hükümeti ayrı seçiyor. Bu sistemden geriye dönmek ihtimalini ben halkımızın referandum noktasına kadar gelebilirse, böyle bir şeyi asla kabul etmeyeceği kanaatindeyim. Bu tabi üç beş kişinin bir araya gelerek; ‘Hadi bir yeni sistem deneyelim’ diyerek verdiği bir karar değil.” şeklinde konuştu.
Şentop açıklamasını şöyle tamamladı;
“Türkiye 50 yıldır 1961’ten itibaren hükümet sistemine tartışmış. Bununla ilgili birçok örnek var elimizde. Belge var. Ben hukuk fakültesinde öğrenciyken, 1988 yılında aylık bir dergi çıkartıyorduk. Biz de meslektaş sayılırız o anlamda. Üç yıl boyunca ‘Teklif’ ismiyle hukuk dergisi çıkarıyorduk. Ben o derginin yayın yönetmeniydim. Nisan 1988 sayısı Başkanlık sistemi kapaklı bir sayıydı. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan o zaman İstanbul il başkanı idi ve ondan da görüş almışız. Ve oda diyor ki; ‘Türkiye için en iyi sistem başkanlık sistemidir.’ Bu sadece şu an verdiğim örnek. Ama daha geriye 1971-1972’ye kadar birçok örnek var bu konuyla ilgili. Yazılanlar Tartışılanlar var Türkiye sürekli bu istikrar için sürekli bir sistem arayış içinde olmuş. Gelinen nokta da sonunda halkın oylarıyla kabul edilmiş.” Habertrak/Özlem İnan
