Basın İlan Kurumu tarafından düzenlenen panelde konuşan Anadolu Ajansı (AA) Teknoloji Koordinatörü Emre Çebişli, dijital dönüşümün basın sektöründe köklü bir paradigma değişimini beraberinde getirdiğini belirterek, modern basın kurumlarının artık yalnızca haber üreten yapılar değil, teknoloji şirketleri gibi ele alınması gereken ekonomik işletmelere dönüştüğünü söyledi.
Çebişli, geleneksel ve reaktif iş modellerinin yerini proaktif, çevik ve hızlı uyum sağlayabilen yapılara bırakması gerektiğini vurguladı.
Özellikle genç kuşakla birlikte “haber” kavramının yeniden tanımlandığını ifade eden Çebişli, 13-26 yaş aralığındaki kullanıcıların artık pasif birer okuyucu olmadığını dile getirdi. Bu kitlenin içeriği dönüştüren, paylaşan ve topluluk üyesi olarak hareket eden bir yapıya kavuştuğunu belirten Çebişli, basın kuruluşlarının okur ve izleyici odaklı yönetişim anlayışıyla sadakat ekonomisini güçlendirecek yeni yöntemler geliştirmesinin zorunlu hale geldiğini söyledi.
TEKNOLOJİK ALTYAPI VE YENİ GAZETECİLİK TÜRLERİ
Dijital dönüşümle birlikte gazetecilik pratiklerinin de değiştiğine dikkat çeken Çebişli, geleneksel matbaa makinelerinin yerini İçerik Yönetim Sistemleri (CMS), Müşteri İlişkileri Yönetimi (CRM) ve veri analitiği araçlarının aldığını kaydetti. Veri gazeteciliği, robot gazetecilik, dron gazeteciliği, hiper yerel gazetecilik ve podcast gazeteciliği gibi yeni türlerin bu sürecin doğal bir sonucu olarak ortaya çıktığını ifade etti.
AJANS HABERCİLİĞİNİN DÖNÜŞÜMÜ VE ALGORİTMİK EŞİK BEKÇİLİĞİ
Haber ajanslarının rolünün de değiştiğini belirten Çebişli, eskiden yalnızca gazetelere hammadde sağlayan ajansların, bugün dijital platformlar üzerinden doğrudan son kullanıcıya ulaşarak nihai ürün sunduğunu söyledi. Editoryal süreçlerde ise “neyin haber değeri taşıdığına karar verme” yetkisinin giderek editörlerden algoritmalara ve platform temelli dağıtım sistemlerine geçtiğini vurguladı.
Sürdürülebilir Basın Ekonomisi ve Yapay Zeka
Geleneksel reklam gelirlerindeki düşüşün sektörü yeni gelir modelleri aramaya ittiğini dile getiren Çebişli, yapay zekanın bu yeni ekonomik yapının merkezinde yer aldığını ifade etti. Kişiselleştirilmiş içerik üretimi ve Doğal Dil İşleme (NLP) teknolojilerinin, gazetecilik süreçlerini hızlandırarak insan ve finansal kaynakların daha verimli kullanılmasını sağladığını belirtti.
Yenilikçiliğin İkilemi ve İnsan Faktörü
Harvard İşletme Okulu’ndan Prof. Clayton Christensen’ın “yenilikçiliğin ikilemi” kavramına atıfta bulunan Çebişli, kurumların dijital dönüşümü kabullenmekle birlikte bunu hangi kaynak ve öngörüyle hayata geçirecekleri konusunda belirsizlik yaşadıklarını söyledi. Buna rağmen insan faktörünün hâlâ temel unsur olduğunun altını çizen Çebişli, dijitalleşmenin mutlak bir kurtuluş değil, mevcut editoryal süreçlere entegre edilmesi gereken stratejik bir dönüşüm olduğunu vurguladı.
Dijital Dönüşüm Bir Ekosistem Meselesi
Başarılı bir dijital dönüşümün yalnızca teknoloji yatırımlarıyla sağlanamayacağını belirten Çebişli, Stanford Üniversitesi örneğini hatırlatarak, fon kaynaklarından insan gücüne ve kültürel yapıya kadar tüm unsurların birbirini tamamladığı inovatif bir ekosistemin kurulması gerektiğini söyledi.
“YAŞAYAN BİR BİLGİ REHBERİNE DÖNÜŞMELİYİZ”
Dijital dönüşümü bir benzetmeyle anlatan Çebişli, “Bu süreci, bir kütüphanenin sadece kitaplarını dijital ortama aktarması olarak değil; okuyucularıyla etkileşime giren, onların ne okumak istediğini önceden tahmin eden ve sürekli güncellenen yaşayan bir bilgi rehberine dönüşmesi olarak düşünmek gerekir. Teknoloji bu yapının motorudur; ancak direksiyon ve varış noktası hâlâ insan değerleri ve editoryal vizyonla belirlenir” ifadelerini kullandı. Habertrak/Salih Aydın
