“İnsan hakları batılı ülkelerin de sorunu”

TBMM Başkanı Prof. Dr. Mustafa Şentop, İnsan Hakları Günü dolayısıyla Meclis’te gerçekleştirilen “Avrupa’da İslamofobi: Problemler, Yaklaşımlar, Çözümler” başlıklı panelin açılışında konuştu.Şentop, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nin 10 Aralık 1948’de kabul edildiğini hatırlatarak, bunun İkinci Dünya Savaşı’ndan hemen sonra olduğunu dile getirdi.

Bu savaşta yaklaşık 100 milyona yakın insanın öldüğünü, Birinci Dünya Savaşı’nın da Avrupa’nın kendi içinde savaştığı, ekonomilerini, şehirlerini, evlerini tahrip ettiği bir dönem olduğunu anlatan Şentop, Birinci Dünya Savaşı’nda ölenlerin yüzde 95’inin asker, İkinci Dünya Savaşı’nda ise ölenlerin yüzde 33’ünün asker, yüzde 67’sinin sivil olduğunu aktardı.

İnsan hakkı konusunun, başta yaşama hakkı olmak üzere İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra hukukçuların, siyasetçilerin en önemli konusu haline geldiğini belirten Şentop, Batı’nın da bundan sonra adımlar attığını söyledi.

Şentop, “insan” kelimesinin bizim kültürümüzde, inancımızda mevcut olduğunu ifade ederek, Batı medeniyetinde “insan” anlamında kullanılan “human” kelimesine literatürde 1680’li yıllarda rastlandığını dile getirdi. Şentop, o zamana kadar Batılıların sadece kadın-erkek ayrımı yaptığını, ikisini birlikte ifade edecekleri bir kelimeleri bulunmadığını söyledi.

“İnsan dediklerinde Batı’daki siyasetçilerin, akademisyenlerin gerçekten bizim anladığımız gibi bir insanı mı kastettiklerine dair soru işareti var kafamda.” diyen Şentop, Hristiyan-Yahudi, beyaz Avrupalı değilse, Müslümansa veya farklı bir dine mensupsa insan haklarıyla ilgili yaklaşımda sorunlar ortaya çıktığını kaydetti.

Avrupalıların bencil yaklaşımının tezahürüyle, Avrupa’da ortaya çıkan ve kendilerinin ahlaken, hukuken doğru buldukları ve nitelendirme yaptıkları hususların evrensel olduğuna inandıklarını belirten Şentop, “İnsan deyince dünyada Adem’in Havva’nın çocukları insanı, kuşatıcı şekilde, içeriğini bu şekilde dolduracak bir kelime olarak anlayamıyorlar ilk planda.” diye konuştu.

Din özgürlüğü konusunda, haç takmanın Hristiyanlar açısından sevap olabileceğini ancak dini bir gereklilik olmadığını dile getiren Şentop, “Ama başörtüsü öyle değil.” dedi. Şentop, “din” kelimesini somutlaştırırken herkesin kendi kültürünün birikimiyle meseleye baktığını ancak bunu aşmak gerektiğini vurguladı.

İnsan haklarıyla ilgili yaklaşımın Avrupa-Batı sınırları dışına çıkıldığında, hukuk meselesi olmaktan uzaklaşıp siyasi meseleye dönüştüğünü anlatan Şentop, “Avrupa dışındaki ülkelerdeki insan hakları dediklerinde anladıkları şey siyaseten sorun teşkil eden kişilerin ve grupların hakları gibi anlıyorlar. Çoğunluğun hakları gibi anlamıyorlar. Nerede bir sorunlu husus, kişi, topluluk veya konu varsa onun üzerine, büyüterek yaklaşıyorlar.” değerlendirmesinde bulundu.

Şentop, 1991’den, Sovyetler Birliği’nin yıkılmasından itibaren, Afganistan’daki gelişmeler, Taliban’ın güçlenmesi ve 11 Eylül 2001’den sonra dünyanın gündemine “İslamofobi”nin girdiğini söyledi.

Bu ifadenin onların bakışı olduğunu, kullanmamak gerektiğini anlatan Şentop, İslam düşmanlığı meselesinin küresel egemenlik idealiyle ortaya çıktığını bildirdi.

Haber Merkezi