POLİTİK ÇERÇEVELEME

George Lakoff’un “ThePoliticalMind”  başlıklı kitabı Türkçe’ye çevrilmemiş.

2008’de yayınlanan kitapta, daha çok ABD’nin politik ortamından örnekler veriliyor, ama bize  yararlı olacak noktalar da bulunuyor.

O nedenle bu kitabı biraz tanıtmak istiyorum.

GEORGE LAKOFF KİMDİR?

George Lakoff Amerikalı bilişsel dilbilimci ve filozoftur.

En çok, insanların yaşamlarının, karmaşık olguları açıklamak için kullandıkları kavramsal metaforlardan önemli ölçüde etkilendiği teziyle tanınır.

Bu konuda yazmış olduğu kitabı, “Metaforlar-Hayat, Anlam ve Dil” başlığı ile Türkçe yayınlanmış (*).

Lakoff, 1941’de New Jersey’de doğdu.

Berkeley’deki Kaliforniya Üniversitesi’nde dilbilim okudu ve doktora derecesini aldı.

O zamandan beri Berkeley’de ders vermektedir ve Bilişsel Bilimler ve Dilbilim alanında Seçkin Profesördür.

Lakoff’un kavramsal metaforlar üzerine yaptığı çalışmanın dilbilim, felsefe, psikoloji ve siyaset bilimi alanları üzerinde büyük bir etkisi oldu.

Kavramsal metaforların sadece dilsel araçlar olmadığını, aynı zamanda dünyaya dair anlayışımızı şekillendiren zihinsel modeller olduğunu savundu.

Bu zihinsel modeller, günlük deneyimlerimizden siyasi inançlarımıza kadar çok çeşitli olguları açıklamak için kullanılabilir.

Lakoff ayrıca siyasi aktivizmle de ilgilendi.

ABD’nin Demokrat Partili politikacılarına,  mesajlarını iletmek için dili nasıl daha etkili kullanacakları konusunda tavsiyelerde bulundu.

Çalışmaları, düşünme ve dili kullanma biçimlerini  anlama konusunda çok etkili oldu.

“THE POLİTİCAL MİND”, POLİTİK AKIL KİTABININ ÖNEMLİ NOKTALARI NELERDİR?I

George Lakoff, özetle, aşağıdaki noktalara değiniyor:

Beyinlerimiz, bedenlerimiz ve dünyadaki deneyimlerimiz tarafından şekillenmiştir.

Bu somut şekillenmenin  politik düşüncemiz üzerinde derin bir etkisi vardır.

Politikayı aile, ev ve topluluk gibi bize tanıdık gelen somut kavramlar ve deneyimler çerçevesinde düşünme eğilimindeyiz.

Bu somut kavramlar genellikle bir şeyi başka bir şeye göre anlamanın yolları olan kavramsal metaforlar halinde düzenlenir.

Örneğin, muhafazakar aile kavramı, metafor olarak, ulus ölçeğinde hükümeti, çocuklarını disipline etmesi ve koruması gereken bir ebeveyn olarak görür.

Siyaset hakkındaki düşüncelerimiz aynı zamanda siyasi ideolojimizden de etkilenir.

Liberaller işbirliğini, paylaşımı ve ilgiyi vurgulayan kavramsal metaforları kullanma eğilimindeyken, muhafazakarlar rekabeti, hiyerarşiyi ve bireysel sorumluluğu vurgulayan metaforları kullanma eğilimindedir.

Bu arada belirteyim, ABD politik ortamında liberal kavramı, muhafazakarlığın karşısında, ilerici bir ideoloji olarak görülür.

Siyasi dil güçlüdür çünkü bu kavramsal metaforları harekete geçirebilir ve siyasi konular hakkındaki düşüncelerimizi şekillendirebilir.

Bu metaforların nasıl çalıştığını anlayarak, kendi siyasi düşüncemizin nasıl şekillendiğinin ve fikirlerimizi daha etkili bir şekilde iletmek için dili nasıl kullanabileceğimizin daha fazla farkına varabiliriz.

Lakoff, bu önemli noktalara ek olarak kitabında şu konuları da tartışıyor:

Siyasi düşüncede duyguların rolü

Siyasal iletişimde çerçevelemenin önemi

Liberal ve muhafazakar değerler arasındaki fark

İnsanların düşüncelerini değiştirmek için dil nasıl kullanılır?

Lakoff’un kitabı bazıları tarafından siyasi düşüncenin psikolojisine dair içgörüleri nedeniyle övüldü, ancak aynı zamanda ideolojiye basit bakış açısı ve partizan önyargısı nedeniyle başkaları tarafından da eleştirildi.

Yine de siyaset biliminin önemli bir çalışması olmaya devam ediyor ve dil ile siyaset arasındaki ilişkiyi anlama biçimimiz üzerinde önemli bir etkiye sahip.

KİTAPTA BAHSEDİLEN “POLİTİK ÇERÇEVELEME” NE DEMEK?

Politik çerçeveleme, politikacılar, gazeteciler ve aktivistler gibi siyasi aktörlerin, bir konu etrafındaki tartışma koşullarını tanımlama sürecidir.

Bu, belirli gerçekleri seçerek, belirli değerleri vurgulayarak,  insanların konuyu nasıl anlayacağını şekillendirmek için belirli bir dil kullanarak yapılır.

Örneğin bir politikacı, aciliyet duygusu yaratmak ve harekete geçilmesini talep etmek için, bir konuyu “kriz” olarak çerçeveleyebilir.

Veya bir gazeteci, insanları belirli bir tarafı tutmaya teşvik etmek için, bir konuyu “ahlaki ikilem” olarak çerçeveleyebilir.

Bir konunun çerçevelenme şekli kamuoyu ve siyasi karar alma süreci üzerinde önemli bir etkiye sahip olabilir.

Bu nedenle politik  çerçeveleme, siyasi yelpazenin tüm kesimleri tarafından kullanılan güçlü bir araçtır.

İşte siyasi çerçevelemenin bazı örnekleri:

Uyuşturucuya karşı savaş: Bu konu, suça karşı “savaş”, “halk sağlığı krizi” veya “sivil haklar sorunu” gibi çeşitli şekillerde çerçevelenebilir.

Göç: Bu konu “ulusal güvenlik tehdidi”, “ekonomik yük” veya “insani kriz” olarak çerçevelenebilir.

İklim değişikliği: Bu konu “bilimsel bir olgu”, “kapitalizmin etkisi” veya “ahlaki zorunluluk” olarak çerçevelenebilir.

Siyasi çerçeveleme karmaşık ve sürekli gelişen bir süreçtir.

Ancak anlaşılması önemli bir kavramdır çünkü siyasi kararların nasıl alındığını ve kamuoyunun nasıl şekillendiğini daha iyi anlamamıza yardımcı olabilir.

Siyasi çerçevelemenin temel unsurlarından bazıları şunlardır:

Gerçeklerin seçimi: Gerçeklerin seçilme şekli, insanların bir konuyu nasıl anladığını şekillendirebilir.

Örneğin bir siyasetçi bir konunun sadece olumsuz yönlerine odaklanırken, bir gazeteci konunun olumlu yönlerine odaklanabilir.

Değerlerin vurgulanması: Değerlerin vurgulanma şekli aynı zamanda insanların bir konuyu nasıl anladıklarını da şekillendirebilir.

Örneğin bir politikacı güvenliğin değerini vurgularken, bir gazeteci özgürlüğün değerini vurgulayabilir.

Dilin kullanımı: Bir konuyu tanımlamak için kullanılan dil aynı zamanda insanların onu nasıl anlayacağını da şekillendirebilir.

Örneğin bir politikacı, aciliyet hissi yaratmak için “kriz” veya “acil durum” gibi sözcükleri kullanabilirken, bir gazeteci, konu üzerinde net bir fikir birliğine varılamayacağını belirtmek için “tartışma” veya “anlaşmazlık” gibi sözcükleri kullanabilir.

SONUÇ

Siyasi çerçeveleme, kamuoyunu ve siyasi karar alma sürecini etkilemek için kullanılabilecek güçlü bir araçtır.

Bizim için önemli olan konularda bilinçli kararlar verebilmemiz için çerçevelemenin nasıl kullanıldığını bilmek önemlidir.