TEKİRDAĞ DEMOKRASİ FORUMU

Özgür Özel, 4 Ağustos 2026’da, Meclis’te yaptığı konuşmada yeni örgütlenme modelini açıkladı. Bu, aslında yıllardır beklenen ve ideal demokrasilerde olması gereken bir yaklaşımdı ve büyük bir heyecan yarattı.

20 Ağustos 2026’da başlayan Kongreler sürecinde, Tekirdağ Süleymanpaşa’da bir grup Yeni Parti üyesi, parti içi demokrasiyi işler tutmak amacıyla “Yeni Yüzler Hareketi”ni başlattı.

Yeni Parti’nin yayınladığı genelgeler, raporlar ve rehberlerdeki güzel sözlere inanarak, “Kulislerin adayı değil üyelerin adayı” sloganıyla çıkan Süleymanpaşa ilçe başkan adayımızı destekledik.

Ancak ne yazık ki belediye başkanları, il ve ilçe başkanları ile kongre başkanı ve heyeti, dile getirilen bu güzel sözlerin gerektirdiği hassasiyeti ve özeni göstermediler. Oysa Yeni Parti’nin etik kuralları çerçevesinde, “Belediye başkanlarının parti örgütlerine, parti örgütlerinin de belediyelere müdahale etmemesi esas alınacak.” denilerek, yerel yönetimler ile parti örgütleri arasındaki ilişkinin sınırları açıkça ortaya konulmuştu. Söylemde savunulan etik değerler ile uygulamada sergilenen tutum arasında ciddi bir uyumsuzluk ortaya çıktı.

İlçe kongresinden sonra, sorunun temelinde demokrasinin tam anlaşılmadığın yattığını düşündük. Çalışmalarımızı “Tekirdağ Demokrasi Forumu” başlığı altında sürdürmeye karar verdik. Tanımı amaçlarımıza daha uygun geldiği için, özellikle “Forum” sözcüğünü tercih ettik.

Forum, toplumu veya belirli bir kitleyi yakından ilgilendiren sosyal, kültürel, politik ya da akademik bir konunun; uzman konuşmacılar eşliğinde ve izleyicilerin de soru sorarak, görüş bildirerek aktif katılım sağladığı bir tartışma ve bilgilendirme platformudur. Temel amaç kesin bir karara varmaktan ziyade; konuyu farklı açılardan ele almak, kitleyi aydınlatmak ve ortak akıl üretmektir.

AMAÇLAR, PLANLAR

Tekirdağ Demokrasi Forumu, kısaca TDF, “Daha iyi yaşam için demokrasi” mottosu ile demokrasi kültürünün  yaşamın her alanında vazgeçilmez olduğunu vurguluyor.

“Demokrasi sağlık gibidir, ancak kaybedildiğinde değeri anlaşılır” derler.

TDF, demokrasi  tamamen kaybolmadan, değerinin anlaşılması için bir şeyler yapmak gerektiğine inanıyor.

TDF bu amaçla, Tekirdağ’da halkın ve Yeni Parti üyelerinin demokrasi kültürünün, demokrasi refleksinin gelişmesi, içselleştirilmesi yönünde, katılanların söz alıp konuşabileceği forumlar düzenlemek, konferanslar, paneller, yarışmalar organize etmek, standlar açmak, basılı ve sosyal medyada yayınlar yapmak şeklinde eğitim çalışmaları planlıyor.

Demokrasinin tarihinden başlayarak, günümüzdeki uygulamaları, gelecekte gelişen teknoloji ile yaşanacak aşamaları; “-krasi” ile biten sistemler, seçim yöntemleri, kişisel iletişim becerileri, aktif yurttaşlık, katılımcı demokrasi örnekleri, komşuluk birlikleri, mahalle meclisleri, parti içi demokrasi gibi kavramlar bu eğitimlerin ve aktivitelerin konusu olacak.

Kura ile Seçilen Yurttaş Kurullar, Halkın Gündemi Toplantıları, Sosyokrasi Uygulama Atölyesi, Demokrasi Akademisi, Adil Seçim Çalıştayı, Kuşaklararası Demokrasi Buluşması, Demokrasi Gecesi, Tekirdağ Demokrasi Günleri, Yaşamın Her Alanında Demokrasi, Demokratik Tüzük Çalıştayı, Politika Festivali  gibi başlıklarla çeşitli aktiviteler planlanacak. Önemli günler ve haftalarda gerekli duyurular yapılacak. Demokratik olmayan uygulamalara barışçı tepkiler verilecek.

TOPLUMDA DEMOKRASİ

Hollandalı sosyal psikolog Prof. Geert Hofstede, ülkelerin kültürlerini “Güç ayrımı”, “Bireysellik”, ”Belirsizlikten kaçma”, “Cinsiyet ayrımı”, ”Uzun vadeli düşünme”, ”Kontrol veya müsamaha” gibi altı boyutta puanlayarak karşılaştırmış.

Hofstede’nin araştırmalarına göre Türkiye; yüksek güç ayrımı, düşük bireysellik, yüksek belirsizlikten kaçınma, düşük uzun vadeli düşünme eğilimleri gösteren bir kültür yapısına sahip. Bu kültürel kodlar, doğrudan kamu yönetimi, liderlik beklentisi ve vatandaşların “demokrasi” kavramına yüklediği anlam üzerinde belirleyici rol oynuyor.

Yüksek güç ayrımı (66 puan), toplumun hiyerarşiyi doğal karşıladığını gösterir. Demokrasi anlayışında yetkilerin dağıtıldığı, katılımcı yapılardan ziyade, güçlü ve karar alıcı bir “lider/baba”  figürüne yönelim öne çıkar. Seçmen, yönetme sorumluluğunu tamamen seçtiği otoriteye devreder; karar süreçlerine sürekli katılım veya sivil denetim mekanizmaları zayıf kalır.

Bireyselliğin düşük olduğu kültürlerde (Türkiye’de 37 puan) bireysel haklardan ziyade, ait olunan akraba, hemşehri, siyasi parti, cemaat/ideolojik gruplar gibi “iç gruplar”a sadakat esastır. Siyaset sıklıkla bir “biz ve onlar” ayrıştırmasına dayanır. Farklılıkları kapsayan, “çoğulcu”demokrasi yerine; kendi grubunun iktidarını meşrulaştıran “çoğunlukçu” demokrasi anlayışı ağırlık kazanır. Liyakat esasına dayalı ilişkiler yerine, grup içi güvene dayalı ilişkiler, hemşehricilik, sadakat, siyasette ve kamusal alanda yaygındır.

Yüksek belirsizlikten kaçınma (85 puan), kriz veya istikrarsızlık dönemlerinde toplumun doğrudan güvenliğe ve “güçlü devlet” yapısına sığınmasına yol açar. Siyasal belirsizliklerden duyulan endişe, muhalefet hareketlerine ya da köklü reformlara karşı temkinli yaklaşılmasına neden olur. Hukukun üstünlüğü ilkesi aranır; ancak bu arayış hak ve özgürlüklerin genişletilmesinden ziyade, “düzen ve istikrarın korunması” arzusuyla şekillenir.

Uzun vadeli düşünme  boyutunda  Türkiye’nin düşük puana (35) sahip olması ise toplumun pragmatik ve gelecek odaklı stratejilerden ziyade daha kısa vadeli ve geleneksel değerlere dayalı karar mekanizmalarına eğilimli olduğunu göstermektedir.

Hofstede’nin verileri doğrultusunda Türkiye’nin kültürel kodları incelendiğinde; bireysel inisiyatif ve katılım üzerine kurulu Anglo-Sakson tipi liberal demokrasi modelinden ziyade; güçlü, karizmatik bir liderin yönettiği, düzeni sağlayan ve belli gruplara güven veren temsili bir demokrasi modelinin kabul edildiği görülmektedir. Türkiye’de demokratik kurumların güçlenmesi ve çoğulcu yapının benimsenmesi için  bireyselleşme düzeyinin artması, hiyerarşik bağımlılıkların azalması ve belirsizlikle başa çıkma kapasitesinin artırılması gereklidir.

KAYNAKLAR

https://habertrak.com.tr/kose-yazisi/yeni-yuzler-hareketi-h147937.html

Hofstede G. Cultures and Organizations.  McGraw Hill,  New York (2010)

Tuğba Akgür, Kültür Araştırmaları Dergisi, 2026, 29: 126-143