DİSİPLİNİN SESSİZ DİLİ

Yolculukların insana katkısı çoktur; saymakla bitmez. Hem şehirleri, hem de insanları daha iyi tanımamıza yardımcı olurlar.

Geçtiğimiz günlerde yaptığımız gezi boyunca yüzlerce kilometre yol kat ettik. Dağları, ovaları, vadileri, meşe koruluklarını, şehirleri, kasabaları geride bırakırken zaman zaman kısa dinlenme araları verdik. Kimi zaman büyük şehirlerin girişlerinde, kimi zaman küçük Anadolu kasaba ve köylerinin kıyısında durduk. Yol boyunca farklı işletmeler gördük, farklı mekânlara uğradık.

Bazı mekânlarda bizi karşılayan şey sadece bir hizmet değil, bir kültür olduğunu ısrarla söylemek isterim…

Özellikle Shell istasyonlarında dikkatimi çeken bir şey vardı. Farklı şehirlerde bulunmalarına rağmen aynı düzeni, aynı temizliği, aynı özeni görmek; faklı bir disiplini hatırlatıyordu. Mekânların görünümü, çalışanlarının tavrı, müşteriye yaklaşım biçimi ve genel atmosfer insana bir rastlantının değil, yerleşmiş bir kültür anlayışını ifade etmeye yetiyor.

Anadolu insanında da bu özelliği gördüğümü söylemek isterim. Öncelik, misafirini rahat ettirmek istemesi; yüzyıllara dayanan misafir anlayışı da böyledir. Gelen misafirin önce gönlünü kazanır ve sonra rahat ettirmek ister. Bir bardak çayı, kahveyi, içten bir tebessümü ve samimi bir “hoş geldiniz” sözünün değerini çok iyi bilir. Ticaretin en eski kurallardan birisi de belki burada gizlidir: Önce memnun et.

Bilirsiniz, insanlar çoğu zaman satın aldıkları ürünü değil, kendilerine nasıl hissettirildiğini hatırlarlar.

Bu gözlemlerimi birleştirince Shell’in hikâyesine daha da sokulmama neden oldu. Bugün dünyanın dört bir tarafında faaliyet gösteren bu kuruluşun kökleri,1833 yılında Londra’da deniz kabukları ticareti yapan mütevazı bir işletmeye kadar ulaşıyor. Hatta bu kuruluşun adı da o günlerden bugüne geliyor; “Shell”,yani deniz kabuğu…

Aradan geçen yaklaşık iki yüz yıl boyunca dünya çok değişti. Savaşlar; çok büyük katliamlar yaşandı, teknolojiler değişti, ülkeler birbirine daha da yakınlaştı. Fakat bazı kurumlar ayakta kalmayı başardı. Bunun nedeninin sadece sermaye olduğunu ve teknolojik büyüklükten kaynaklandığını düşünmüyorum. Asıl neden, yıllarca korunan bir çalışma kültürü, disiplini ve kurumsal hissiyat, bellektir…

Bir kurumun yüz yılı aşan ömrü, her gün üretilen güven duygusuna bağlıdır.

Belki de sırf bu yüzden yolculuk boyunca farklı şehirlerde karşılaştığım düzen ve hizmet anlayışı bana tesadüf gibi görünmedi… Biliyoruz ki kurumlar da insanlara benzer; karakterlerini bir günde, bir ayda oluşturamazlar. Yılların biriktirdiği alışkanlıklar, ilkeler ve çalışma disiplini onların görünmeyen omurgasını meydana getirir.

Bir işletmenin büyüklüğü devasa tabelalarla ortaya konamaz. Anlatılamaz… Asıl büyüklük; yüzlerce, binlerce kilometre ötede, başka şehirlerde bulunan bir şubesinde de aynı güven hissini verebilmek, sunabilmektir. İnsanlar kapısından girerken neyle karşılaşacaklarını bilmesi, belirsizlik yerine güven duyması çok önemli bir değerdir.

Hayatın her alanı da böyle değil midir? Bir öğretmenin sınıftaki disiplini, bir ustanın işçilikteki titizliği, bir çiftçinin toprağa gösterdiği özen, bir esnafın sözündeki sağlamlık, ya da bir yazarın kalemindeki dürüstlük… Bunların hepsi aynı kaynaktan beslenir; disiplin ve istikrar…

Bu yazı, bu çalışmam bir akaryakıt istasyonu markasından çok daha başka şeyler anlatıyor olmalıdır siz değerli okuyuculara. Asıl olan, hangi işi yaparsak yapalım, onu saygıyla yapabilmektir. İnsan yaptığı işe değer veriyor, karşısındaki insanı önemsiyor ve bunu her gün aynı özenle sürdürebiliyorsa, geriye sadece kazanç değil; güven de bırakıyor.

Ve güven, bugün hâla dünyanın en değerli sermayesidir.