Plansız Sulamalar Tehlike Saçıyor

Şehrimizin birçok bölgesinde çimenli refüjler (Yolun ortasında bulunan, gidiş ile geliş güzergahlarını ayıran orta kaldırım.) bulunuyor. Bu refüjler maalesef ki şehirler için büyük bir tehlike.

İlk olarak, refüjlerin çimenlendirilmesi hakkında konuşmak istiyorum. Şehir planlarken, refüjlerde çimen yahut kırılgan çiçeklerin kullanılmasının amacı tam olarak nedir? Şehir planlaması güzel olmayan şehirlerdeki ‘yeşil alanların’ büyük bir kısmını çimenler oluşturuyor ancak sadece çimen kullanmak yeşil alan oluşturmak için mantıklı bir seçenek değil.

***

Çimenlerin ilk sorunu, boyutlarına göre çok fazla su istemeleri. Çimenlerden daha sürdürülebilir bir alternatif olan yoncalar, çimenlere nazaran minimum %50 daha az su tüketiyorlar, daha yavaş uzuyorlar bu nedenle bakım maliyetleri çok daha az, sıcağa, kuraklığa ve soğuk havalara daha dayanıklılar.

Belki biraz göreceli olacak ancak çimenler, alternatiflerine göre pek güzel gözükmüyor. Kozmetik açıdan diyorum. Ne kadar sulasanızda illa ki birkaç parça çimen kuruyor, kesimlerde gözden kaçan kısımlar oluyor yahut tamamen bakımlı olsalar bile göze çok hoş gelmiyorlar. Oysa bakımı daha kolay olan yonca, buz bitkisi, kekik ve benzeri bitkiler veya sadece Trakya’ya ait olan ve şehrimize özgün bir hava katacak endemik bitkiler kullanılsa şehrimizde dolaşmak daha hoş olur.

Bir diğer alternatif ise ağaçlar. Madem yeşil alan yaratmak istiyoruz, yaşlandığında hiçbir bakım gerektirmeyen, hayvanlara yuva olabilecek ve araba sürücülerini tedirgin ederek şehir içindeki ses seviyesini ve araç hızlarını düşürecek ağaçları kullanmak da iyi bir seçenek. Daha az şebeke suyu tüketen bitkiler kullanmalıyız. Hele ki barajlarda su yokken, bazı mahallelerde haftalar boyunca sular kesikken, çimenleri gereksiz derecede sulamak büyük bir israf.

***

Tabii alternatiflerin fazla olması, şehrimizde hatta ülkemizde gereksiz çimen ve gereksiz sulama olduğu gerçeğini değiştirmiyor. Plansız sulama trafik kazalarına neden oluyor. Genellikle çimen sulama işlemleri gece geç saatlerde yapılıyor. Sürücülerin yorgun olduğu vakitlerde. Sulama aletlerinin ayarlanmaması ve çimenlerin köklerinin çok derin olmamasından ötürü, çimenlere gitmesi gereken sular yollara akıyor. Yollardaki sular, sürücüler tarafından ya fark edilmiyor ya da dikkate alınmıyor. Bu nedenle de birçok trafik kazası meydana geliyor.

Hele ki motosiklet sürüyorsanız, işler daha da zor. Gecenin bir vakti ıslak zeminde sürmek, bazen sürücüleri panikletebiliyor. Bir defasında, birkaç arkadaşımla beraber gece iş çıkışı motor sürerken, bir başka motorcunun ıslak zeminden ötürü lastiğinin kayıp kaza yaptığına şahit olduk. Hepimiz motorlarımızı istop edip yardıma koştuk. Düşük hacimli bir skuteri vardı. Kaza yaparken hızı yaklaşık 30km/s idi. İhbarda bulunduk. Motorcu arkadaşı ambulans aldı ve bacağının kırıldığını söylediler. Olay yerine gelen trafik polisleri, hatalı sulamadan ötürü çok fazla kazanın meydana geldiğini bizlere söyledi. Özellikle ıslak zemindeyken ani hareketlerden kaçınmamızı ve koruyucu kıyafetler giymemizi tembih etti. Bunun gibi birçok sulamadan kaynaklı kazaların videolarını internette bulabilirsiniz. Bu kazaların ciddi yaralanmalarla veya ölümle sonuçlananları da var. Bu nedenle diyebiliriz ki “Şehir planlaması, bir ölüm-kalım meselesi.”

Tabii ki polis memurunun dedikleri doğruydu ancak yolları güvenli kılmanın, çimenleri sulamaktan daha önemli olduğunu düşünüyorum.

***

Daha yürünebilir, göze hoş gelen, erişilebilir ve ulaşımı kolay şehirlere kavuşmak için “Her şey bitti de çimenler mi kaldı?” demek yerine daha yaşanabilir bir dünya için ilk önce şehirlerimizden başlayabiliriz.