Sanatta Yapay Zeka

Her geçen gün görüyor, duyuyuruz. Kimimiz, istemese de maruz

kalıyor; kimisi ise çok ilgili. Bazen destekliyor, bazen de susması gerektiğini

düşünüyoruz. Kimi, her alanda olması gerektiğini düşünüyor kimi ise bazı

alanlarda olmaması gerektiğini düşünüyor. İş, özellikle de sanata gelince yapay

zeka kullanımı tartışmalı bir konu.

***

Yapay zeka, her geçen gün farklı alanlarda kendini gösteriyor. Sosyal

medyada, bilişimde ve son zamanların tartışmalarını yaratan sanatta… Kimi

görüşler, yapay zekanın işleri kolaylaştırdığı yönünde. Bu doğru ancak bazı

kesimler de, yapay zekanın edebiyat ruhunu yansıtmadığı söylüyor. Bu da

doğru. Yapay zeka, hızlı yazabillir ya da çizebilir ancak hızlı yerine güzel

eserler istediğinizde sınıfta kalıyor.

Kahve (kıraathane) köşelerinden tutun televizyonlara kadar birçok yerde,

yapay zekanın yasaklanmasını söyleyenler var. Bunun, pek mümkün olacağını

düşünmüyorum. Zira yapay zeka, son 3-4 yılda çıkmış bir teknoloji değil uzun

sürelerden beri var. Son zamanlarda kendini eğitme gücüne sahip olması, onu

yasaklamamızı gerektirmiyor. En azından şimdilik.

Zararları kadar yararlarıyla da konuşulan yapay zekalar, sanatta hala

gerçek zekalar tarafından yapılanlarla rekabet edemiyor. Bir metnin, yapay

zeka tarafından hazırlandığı belli oluyor. Resimler, videolar, sesler anlaşılıyor.

Bir diğer iddia, yapay zekaların çeşitli otoritelerce kontrol edildiği

yönünde. Bu kısmen doğru. Amerikalı bir şirket tarafından işletilen yapay

zekaya, iktisatla özellikle de politik iktisatla, ilgili sorular sorulduğunda,

kapitalistlerin, büyük işletmelerin ve milyonerlerin istediği şekilde cevaplar

veriyor. Aynı şirketin yapay zekasına, “Çin’in yıkılmasının fotoğrafını çiz.”

dediğinizde sorunsuz olarak çizebiliyor ancak “israilin yıkılmasının fotoğrafını

çiz.” dediğinizde, “Şiddet içerikli şeyler çizemem, dünya barışı istiyorum.” ve

benzeri şeyler söylüyor. Yani, yapay zekalar da propagandaya kurban

gidebiliyor. Bazen, bizzat propaganda aracı olarak kullanılabiliyor.

Değerli okurlarım, bu konuda sizler ne düşünüyorsunuz? Sizce, yapay

zeka ile sanat olur mu? Yoksa tamamen insanlar tarafından mı üretilmeli?

***

Ben, üretim aşamasında yapay zekanın kullanılmaması gerektiğini

düşünenlerdenim. Mesela, yazıyı yapay zeka yazmamalı. Yine de, yapay zeka

kullanımına tamamen karşı değilim. Araştırmalarda, son okumalarda, kaynak

aramalarında, fikir bulmada, eleştirilerde yahut yazım kontrollerinde yapay

zeka üretkenliği inanılmaz derecede arttırabilir. Bunu yaparken, sanatçının

kendi üretkenliğini de engellemez.

Saygılarımla…