CHP’NİN FELSEFESİ VE DEĞERLERİ

CHP’nin yeni programı, 28-30 Kasım 2025 tarihinde yapılan 39.Olağan Kurultay’da kabul edildi.
Partinin bundan sonraki çalışmalarının ağırlık noktası, yaşanan haksızlıklarla boğuşmanın yanında, bu programın seçmenlere anlatılması olacak.
Aşağıda, üye eğitimlerinin de konusu olan programın giriş bölümünün bir özetini veriyorum.

CHP’NİN İDEOLOJİSİ
Cumhuriyet Halk Partisi’nin ideolojisi üç ana kaynaktan beslenir.
Birincisi, Atatürk devrimleri ve bu devrimin düşünsel omurgasını oluşturan Altı Ok ilkeleridir. Bu ilkeler, özgürlükçü bir cumhuriyetin, eşit yurttaşlığın ve kamusal vicdanın kurucu zeminidir.
İkincisi, sosyal demokrasinin evrensel değerleridir. CHP, emeğin, adaletin, dayanışmanın ve toplumsal eşitliğin partisidir. CHP insan haklarının evrensel ölçütlerini gerçekleştirme iddiasıyla Türkiye’nin koşullarına uygun politikalar geliştiren; sosyal devlet, katılımcı demokrasi ve sürdürülebilir kalkınma anlayışını bu değerler üzerine kuran bir partidir.
CHP’nin kurucu köklerinden üçüncüsü ise Anadolu Aydınlanması’dır. Bu aydınlanma, yüzyıllar boyunca Anadolu ve Rumeli topraklarında filizlenmiş insan sevgisini, vicdanı ve hoşgörüyü temel alan bir düşünce mirasıdır.
Cumhuriyet Halk Partisi, siyasal vizyonunda vücut bulan bu üç kaynağa bağlılıkla özgür birey, eşit yurttaş ve onurlu toplum idealini Cumhuriyet’in ikinci yüzyılına taşımayı ve herkes için haysiyetli bir yaşamı kurmayı amaçlar.
ALTI OK İLKELERİ
Cumhuriyetçilik : CHP için cumhuriyetçilik, her durum ve şartta halkın kendi kaderine sahip çıkma iradesidir. CHP’nin cumhuriyetçilik ilkesi, egemenliğin kaynağını bir kişinin ya da zümrenin iradesinde değil, eşit haklara sahip olan güçlü yurttaşların oluşturduğu ulusta görür.
Milliyetçilik : CHP’nin milliyetçilik anlayışı, Atatürk milliyetçiliğine dayanır. Halkına sevgiyle bağlı, bağımsızlık ve kamu yararı ilkelerini merkeze alan, ülkeye hizmet etmeyi yüce görev sayan, kapsayıcı bir yurttaşlık bilincidir.
Halkçılık : CHP’ye göre devletin temel varlık nedeni halka hizmettir. Halkçılık ilkesi, siyasetin kişisel çıkar ya da güç arayışı değil, halkın yaşam koşullarını iyileştirme ve sosyal adaletle birlikte eşitliği sağlama mücadelesi olduğunu savunur.
Devletçilik : CHP’nin devletçilik anlayışı; ülkenin kalkınması, bağımsızlığı ve yurttaşın refahı için devletin ekonomide üretken ve toplumsal ihtiyaçlar doğrultusunda yön veren bir aktör olarak var olmasını öngörür. Devletçilik hem düzenleyici ve denetleyici hem de kamusal yararı gözeten kurucu bir rolün ifadesidir.
Laiklik : Laiklik, din ve devlet işlerinin ayrılığı ilkesi ve devletin bireyler ve inanç grupları karşısında tarafsız bir konumda bulunmasıdır. CHP için hukukun, eğitimin ve siyasetin laik olması temel bir ilkedir. Bunun da ötesinde laiklik, bireyin din ve vicdan özgürlüğünü koruyan bir yaşam ilkesidir.
Devrimcilik : Devrimcilik, değişimi ve yenilenmeyi halkın yararına yönlendirme iradesidir. Atatürk Devrimi, yirminci yüzyılın en başarılı toplumsal ve siyasal değişim projesidir. CHP dün olduğu gibi bugün de Atatürk devrimlerinin partisidir.
CHP’NİN DEĞERLERİ
Eşitlik : CHP’nin eşitlik anlayışı, yurttaşların kendi seçimlerini özgürce yapabilmesi ve bu seçimleri gerçekleştirebilecek imkânlara sahip olması ilkesine dayanır. Eşitlik ve özgürlük birbirini tamamlar; biri olmadan diğeri var olamaz.
Özgürlük : Özgürlük, insanın düşüncesini geliştirmesinin, yeteneklerini açığa çıkarmasının ve kendini gerçekleştirmesinin ön koşuludur. Bu nedenle CHP özgürlüğü, yalnızca bireysel bir hak olarak değil, yaratıcılığın, ilerlemenin ve kalkınmanın da temeli olarak görür.
Çoğulculuk : CHP için çoğulculuk, hiçbir farklılığın dışlanmaması ve ayrımcılığa uğramaması, hiçbir kimliği diğerine üstün saymayan bir toplumsal anlayıştır. Çoğulculuk CHP’nin toplum görüşünün özüdür.
Kapsayıcılık : CHP’nin kapsayıcılık anlayışı, her yurttaşın kendini toplumun eşit, saygın ve haysiyetli bir üyesi olarak hissedebilmesini sağlayacak her tür kurumu, kuralı veya mekanizmayı kurma kararlılığını içerir. Siyasetten eğitime, iş yaşamından kamusal kararlara kadar her alanda, kimseyi dışlamayan bir temsil ve katılım düzeni esastır.
Katılımcılık : CHP, katılımcılığı Cumhuriyet’in temeli olarak görür ve katılımcı demokrasi anlayışını benimser. Yurttaşların hayatın her alanında ve tüm yönetim kademelerinde karar alma süreçlerine aktif katılımı CHP’nin temel hedeflerinden biridir.
Aktif Yurttaşlık : CHP, Cumhuriyet’i kuran parti olarak haklar ve sorumluluklara dayalı yurttaşlık fikrinin erdemine sıkı sıkıya bağlıdır. Halkın yalnızca seçen değil, aynı zamanda yönetime aktif katılan bir özne olması CHP’nin temel ilkesidir.
Dayanışma : İnsan toplumsal bir varlıktır ve toplum hayatı dayanışma ilkesine dayanır. CHP’nin yaklaşımına göre dayanışma, insanların yalnızca kendi çıkarlarını gözettiği değil, zorluk içindeki ve dezavantajlı konumdaki diğer insanları da gözettiği, kendisini başkalarının iyiliğinden sorumlu hissettiği bir toplumsal ilkedir.
Toplumu Savunmak : Bireyin, toplumun içinde kendini gerçekleştirebilmesi temel hakların güvence altında olmasına bağlıdır. CHP, piyasa ilişkilerinden kaynaklanan güç dengesizliklerinin karşısında toplumsal dokunun korunmasını ve toplumun güçlendirilmesini görev edinir.
Aydınlanma, Bilim ve Eğitim : CHP, Atatürk’ün gösterdiği çağdaş uygarlık hedefine bilimin ve eğitimin rehberliğinde ulaşılacağına inanır. Eğitim ve bilim, yalnızca kalkınma aracı değil, toplumsal ilerleme ve özgürleşmenin temelidir. CHP, her yurttaşa çağdaş dünyanın gerektirdiği bilgi ve becerileri kazandıran, dünyayla yarışan, “aklı hür, vicdanı hür, irfanı hür” bireyler yetiştiren bir eğitim sistemini temel alır.
Emeğin Üstünlüğü ve Çalışma Hakkı : CHP, emeğin ve emekçilerin partisidir. Sınıfsal ayrımların derinleştiği bir toplumu, ancak emeğin üstünlüğünü esas alan sosyal demokrasi anlayışı ve bütün vatandaşların çalışma hakkını temel değer olarak gözeten politikalar bir arada tutar.
Haysiyetli Yaşam : Haysiyetli bir yaşam, hayatta kalmaktan fazlasıdır. Her yurttaşın onuruyla var olabildiği bir düzenin adıdır. Haysiyetli yaşam aynı zamanda özgürlükle eşitliğin buluştuğu, her yurttaşın kendini güvende, eşit ve saygın hissettiği bir Cumhuriyet idealidir.
Barış : Cumhuriyet Halk Partisi, Atatürk’ün “Yurtta barış, dünyada barış” ilkesini yalnızca dış politikada değil, iç politikada da rehber olarak kabul eder. Barış, insanın yaşama hakkının, toplumun refahının ve devletin meşruiyetinin temelidir.
Gelecek Sorumluluğu ve Sürdürülebilirlik : CHP, siyaset anlayışını hem bugünün sorunlarını çözmek hem de geleceği güvenceye almak sorumluluğu üzerine kurar. Kuşaklar arası adaleti gözetmek, doğal kaynakları korumak, iklim kriziyle mücadele etmek, sürdürülebilir ve istikrarlı kalkınmayı sağlamak, çok boyutlu bir dirençlilik inşa etmek CHP’nin gelecek sorumluluğu anlayışının temel taşlarıdır.