Kayıp Sesin İsmi

Avrupa’nın girişi, Asya’nın sonu Trakya. Bu yazımı okuyanların birçoğu Trakya’da doğdu. Hatta “Nerelisin?” diye sorduklarında “Trakyalıyım.” diyenlerin sayısı az değildir diye düşünüyorum. Günlük hayatımızda sıklıkla bahsettiğimiz bu güzel Trakya ismi nereden geliyor?

Trakya ismi, milattan önce 2000’lerde yaşayan Trak halkından geliyor. “Trak” kelime anlamı olarak, bazı kaynaklara göre “güçlü”, “cesur” demek. Bazı kaynaklara göre ise; “güçlülerin toprağı” anlamına gelen özü de Trakça (Trak halkının anadili) “Trausene” kelimesinden geliyor.

***

Peki kimdi bu Traklar? Trak halkı, günümüzden çok öncelerde yaşamış bir toplum. Birçok tarihçi, Trak halkının bağımsız bir toplum olarak milattan önce 2000’li yıllar ile milattan önce 46 yılları arası yaşadığını düşünüyor. İsmen ise Trakya, günümüze kadar devam ediyor.

Traklar, kabileler halinde yaşayan bir toplumdu. Belki de dünya üzerindeki diğer toplumlardan ayrılan en dikkat çekici özelliği ise; dış ülkelere karşı beraber olsalar da iç işlerinde birbirleriyle savaşan kabilelerden oluşuyorlardı. Yani birbirleriyle de mücadele eden bir konfederatif yapıya sahiptiler. Trak halkının kabilelerinden bazılarının isimleri; Odrisler, Getler, Dakerler olarak bilinir. Bulgaristan’da mezarı bulunan 3. Seuthes, Trakya’nın özgür ve bağımsız kalması için mücadele etmiş önemli bir liderdi ve Odrislerdendi.

Traklar, Anadolu ve Balkanlara korku saçan savaşçı bir halktı. Günlük hayatlarını, altın işçiliği, avcılık ve savaş tatbikatıyla geçirirlerdi.

Traklar, zaman zaman çeşitli işgallere ve asimilasyonlara uğradı. Bu işgallerin tarihe kayıtlı olanlarının ilki Perslerin milattan önce 513’te uyguladığı bir seferle başlayan ve milattan önce 479’a kadar devam eden bir esaret süreci. Milattan önce 479’da, PerslerinPlateaSavaşı diye isimlendirilen bir savaşı kaybetmesiyleTraklar bu işgalden kurtuldular.

Roma işgali ve asimilasyonunda ise pek şanslı değillerdi. Milattan önce 46’da İmparator Claudiustarafından Trakya işgal edildi ve Roma’nın bir eyaleti ilan edildi. Bu işgale çeşitli isyanlar çıktı ancak Romalılar, çıkan isyanları kanlı bir şekilde bastırdı.

Asimilasyon sürecinde, ilk adım dili değiştirmek oldu. Trak halkının anadili Trakça yasaklandı ve Trakya eyaletinin resmi dili Latince’ye döndürüldü. Bu karardan bir süre sonra, Trakya’nın kırsal kesimlerinde bile Trakça kullanılmadı. Günümüzde, Trakçadan çeşitli kalıntılar var ancak kapsamlı bilgilerin olmamasının sebebinin, bu asimilasyon çalışmaları olduğu düşünülüyor.

3-4. yüzyıllarda, Trakların dini inançları değiştirildi. Traklar, Hristiyan olmaya zorlandı. Eğer bu olmasaydı, Trak mitolojisi hakkında kapsamlı bilgilere sahip olabilirdik. Trak halkının demografik yapısında da zaman zaman zorla asimilasyon çalışmaları uygulandı.

***

Roma işgali,Traklar için bir kültürel intihardı.Persler altınlarını, Romalılar ise kimliklerini çaldı…Trak süvarileri, Roma ordusunda ‘barbar’ diye anılarak kendi halkına karşı savaştı.MS 4. yy’da artık ne dil kalmıştı ne de tanrıları.Sadece Trakya adı, kayıp bir halkın mezar taşı olarak günümüze kadar direndi.