Açık Mod
Koyu Mod
Sistem Modu
Bu yazıda bir grubun veya bir çalışmanın amacını daha iyi belirlemek için önerilen üç düşünme biçiminden bahsedeceğim.
Bu sistemlerin yazarları, akılda kolay kalsın diye, bir hedefi değerlendirirken, dikkat edilecek noktaların, İngilizce karşılıklarının baş harflerinden oluşan kısaltmalar türetmişler.
SMART
SMART yöntemi, 1981’de G.T.Doran’ın Management Review dergisinde yayınlanan makalesinden beri, iş dünyasında, proje yönetiminde yaygın olarak kullanılıyor.
SMART kısaltması aynı zamanda “akıllı” anlamına geliyor.
Bu yöntemde, bir amacı değerlendirirken, aşağıdaki beş noktayı dikkate almamız öneriliyor.
Spesifik / Specific: Hedefiniz iyi tanımlanmış, açık ve net olmalıdır.
Ölçülebilir / Measurable: Hedefe ulaşma yolundaki ilerlemenizi kolayca ölçülebilir olmalı.
Ulaşılabilir / Achievable: Hedef ulaşılabilir görünmeli ve ulaşılması imkansız olmamalıdır.
İlgili / Relevant: Hedef, mevcut önceliklerinizle uyumlu olmalıdır.
Zamanında / Time-bound: Hedefinizin, bir başlangıç ve bitiş tarihleri dahil olmak üzere açıkça tanımlanmış bir zaman çizelgesi olmalıdır.
PACT
Londra’da bir sinirbilimci ve yönetim danışmanı olan Anne-Laure Le Cunff, SMART yönteminin yerine PACT yöntemini öneriyor.
Le Cunff, web sitesinde (nesslabs.com ) “SMART küçük, kısa vadeli hedefler için kulağa hoş geliyor, ancak iddialı, uzun vadeli hedefler için pek de uygun değil. Kod yazmayı öğrenmek, yeni bir dil öğrenmek, kitap yazmak, bülten çıkarmak, tasarımcı olmak gibi bir veya birkaç iddialı hedefiniz varsa, SMART’a alternatif olarak PACT yöntemini düşünebilirsiniz” diyor.
Bu tip iddialı hedeflerde zaman planlamasını tam olarak yapmak güç olabilir, konu kısa vadede ilgili gözükmeyebilir.
Le Cunff, “…uzun vadeli çabalar için kendimle bir PACT yapmayı tercih ederim. SMART yöntemi sonuca odaklanırken, PACT yaklaşımı çıktıya odaklanır. İyi tanımlanmış bir başarının peşinde koşmaktan ziyade, PACT sürekli büyümeyle ilgilidir” diyor.
“PACT” kısaltması da, amaç ile amaç için çalışanın arasındaki bir “anlaşma” anlamında ele alınabilir.
PACT’ın önerdiği özellikler:
Amaçlı / Purposeful: Hedefiniz, yalnızca şu anda sizinle ilgili değil, aynı zamanda hayatınızdaki uzun vadeli amacınız için anlamlı olmalıdır.
Gerçekten umursamıyorsanız, hedefinize bağlı kalmanız çok daha zor olacaktır.
Bir hedef, tutkularınız ve hayattaki hedeflerinizle uyumlu olduğunda, kendinizi çok daha motive hissedersiniz.
Bu arada, bir hedef için çalışmakla, bir görev yapmak arasındaki farkı unutmayın.
Birçok görev amaçlı hissettirmez, ancak anlamlı bir uzun vadeli hedefe ulaşmak için yapılması gerekir.
Eyleme Geçirilebilir/ Actionable: İyi bir hedef, kontrol edebileceğiniz çıktılara dayanır. Hedefiniz eyleme geçirilebilir ve kontrol edilebilir olmalıdır.
Her şey, zihniyetinizi gelecekteki uzak sonuçlardan, kontrol edebileceğiniz ve erişebileceğiniz mevcut çıktılara kaydırmak ve yarın için aşırı planlama yapmak yerine bugün harekete geçmekle ilgilidir.
Sürekli / Continuous: Hedefinize doğru attığınız adımların basit ve tekrarlanabilir olması önemlidir.
Pek çok hedefe, seçim felci denen şey yüzünden ulaşılamıyor.
O kadar çok seçenek var ki, hedefinize doğru ilerlemenizi sağlayacak şeyler yapmaktan çok, araştırma yapmaya daha fazla zaman harcıyorsunuz.
Yapmanız gereken tek şey başlamaktır.
Daha fazla bilgi edindikçe yaklaşımınızı ayarlayabilirsiniz.
Olay sözde bir nihai hedefe ulaşmaktan ziyade, sürekli iyileştirmeyle ilgilidir.
İzlenebilir / Trackable: Dikkat edin “ölçülebilir” değil, “izlenebilir” !
Hedef takibinde “evet” veya “hayır” yaklaşımı daha pratik.
Bugün kod yazdınız mı? Üç potansiyel müşteriyi aradınız mı? Haftalık blog yazınızı yayınladınız mı? Evet mi, hayır mı?
Bu, ilerlemenizi takip etmeyi çok kolaylaştırır.
Diyelim ki hedefiniz yayınladığınız haber bültenini büyütmek.
İşte aynı hedefin iki versiyonu:
SMART şöyle ifade ederdi: “25 haftada 5.000 aboneye ulaşın.”
PACT şöyle ifade ederdi: “Önümüzdeki 25 hafta içinde 25 bülten yayınlayın.”
Gördüğünüz gibi, SMART başarıyı büyük ölçüde doğrudan kontrolünüz dışında olan niceliklere göre ölçüyor.
PACT ise, amaçlı, eyleme geçirilebilir, sürekli ve izlenebilir bir ilerlemeye vurgu yapıyor.
PACT, bulaşık yıkamak gibi hedefler için işe yaramaz, ancak uzun vadeli, iddialı hedefler için işe yarar.
SLIM
İş dünyasında strateji danışmanı olan Art Petty de SMART yaklaşımını bir şekilde yetersiz buluyor.
Petty, web sitesinde (artpetty.com ) Belirli / Specific, Öğrenme Odaklı / Learning Oriented, Etkili / Impactful ve Ölçülebilir / Measurable sözcüklerinden türettiği SLIM formatını öneriyor.
SLIM, SMART yönteminden farklı olarak, hedeflere ulaşmanın öğrenmeyi gerektirdiğini, doğru hedeflerin kuruluşumuz veya çevremiz için etkili olması gerektiğini öne sürüyor.
Art Petty:
“Amaç, büyük hedefler için roket yakıtıdır.
Hedefin kuruluşunuz üzerinde önemli bir olumlu etkisi olmayacaksa, uğraşmayın.
Hedefin yaratacağı etki, sizi yol boyunca öğrenmeye, yenilik yapmaya, denemeye ve yinelemeye zorlar.
İyi bir hedef, büyük bir öğrenme ve süreç yaratmayı gerektirir.
Daha az, daha büyük hedefler geliştirin.
Herhangi bir noktada üçten fazla hedefiniz varsa, en az birinden vazgeçin.
SLIM. hedeflerini geliştirmek için öğrenme desteği sağlayın, kaynaklara erişim imkanı sunun ve süreç boyunca olumlu teşviklerde bulunun.
Hedeflerinizi herkese açık hale getirin ve bir değerlendirme döngüsüne sınırlamayın.
Hedefler, teşvik ettikleri ve engelledikleri davranışlar açısından sürekli olarak incelenmelidir.
Kendiniz üzerinde bir deney yapın, yalnızca belirli, öğrenme odaklı, yüksek etkili, ölçülebilir bir hedef belirleyin ve buna bağlı kalın.
Çalışın.
Kendinizi bir performans değerlendirme dönemiyle sınırlamayın.
Hedefin sizin için önemli ve kuruluşunuz için etkili olduğundan emin olun, hayata geçirin.
Ekip üyelerinizin de aynısını yapmasına yardımcı olun.” diyor.
SONUÇ
“Gideceği liman belli olmayan gemiye hiç bir rüzgar yardım edemez” anlamında bir özlü söz var.
Bir çalışma grubu, amacını açıkça bilmezse, veya yukarıda anlatılan kriterlere göre uygun bir amaç bulamamışsa ilerleyemez, başarılı olamaz.